Loopingstar

Disney heeft nooit parken voor thrillseekers gebouwd. Ze moesten hele gezinnen entertainen, en daar horen loopings en kurkentrekkers niet bij. In de loop der jaren bouwde Disney niettemin achtbaanklassiekers, denk maar aan Mattherhorn Bobsleds (1959),  Space Mountain (1975) en Big Thunder Mountain (1979), allen voor het eerst in het originele Disneyland Resort in het zonnige Californië.

Disneyland Parijs was het eerste park om de trend van achtbanen van 7 tot 77 te breken met de opening van Indiana Jones Et Le Temple Du Péril in 1993. Deze baan kent welgeteld één looping. Kort daarna volgde de Parijse versie van Space Mountain, een baan die compleet afwijkt van haar Amerikaanse naamgenoten. De ruimtereis stuurt je drie keer over de kop. Bon voyage!

Space Mountain, goed voor drie inversies.

Maar welke achtbaan ging als eerste overkop? Het antwoord vond ik in Historia magazine, een uitgave van de makers van Wetenschap In Beeld.
In 1842 was de populaire Grand Centrifugal Railway in Londen de eerste achtbaan die over kop ging oftewel een looping had. De baan was ongeveer 60 meter lang. Eén keer per uur namen de passagiers plaats in de karretjes en maakten ze met een vaart van circa 160 kilometer per uur de lus.

Een affiche voor de Grand Centrifugal Railway.

De eerste permanente achtbaan met een looping opende in 1846 in de Jardins De Frascati in Parijs. De spiraal was twee keer zo groot als de Engelse en een kleine vier meter hoog. De mensen maakten zich zorgen over de veiligheid van de nieuwe banen, en daarom werden er allerlei testritten uitgevoerd – met zandzakken en apen als passagiers. De Franse krant Journal Du Havre deed in augustus 1846 verslag van een testrit met een daadwerkelijke persoon. ‘Vooral de hoge snelheid waarmee het karretje de lus in gang, was opmerkelijk’, schreef de krant. ‘De testrijder had geen problemen met de ademhaling en vond de rit zo leuk dat hij meteen nog een keer wilde.’ Het grote publiek wilde er echter niet aan en na een ongeluk in 1865 raakte de looping uit de gratie. Pas in de jaren 1970 gingen pretparken massaal achtbanen bouwen die over de kop konden.

De baan uit Jardins De Frascati.

Ooit afgevraagd waarom je netjes blijft zitten, ook al ga je overkop? Het geheim zit in de werking van de zwaartekracht. Onder in de lus drukken de snelheid en de zwaartekracht de passagiers precies in de stoel. Die krachten samen maken de passagier zwaarder. Naar boven werkt de snelheid de zwaartekracht tegen. Het gewicht van de passagier drukt in de richting van het karretje en niet naar de grond. Boven in de lus zijn zwaartekracht en snelheid even gelijk. De passagier is even gewichtloos.

Bron en tekst: Historia, nr. 6/2013


Reisverslagen, beeldreportages, nieuws,… In de rubriek Reportage komen alle aspecten van Disneyland Paris aan bod.

Laat van je horen!